Naszą witrynę przegląda teraz 4 gości 
Odsłon : 48989
Zabytki Puław Email

Witam wszystkich zagubionych w Sieci. Właśnie trafiliście na stronę, na której chciałem Wam pokazać oraz opisać najważniejsze puławskie zabytki. Będzie to może wędrówka nieco chaotyczna, ale myślę, że również pouczająca i pożyteczna. Mam nadzieję, że skłoni to niektórych z Was do odwiedzenia naszego zielonego Miasta. Serdecznie zapraszam  :-)

Pałac Czartoryskich w Puławach




Pierwszy pałac wzniesiony został przez S.H. Lubomirskiego według projektu Tylmana z Gameren w II połowie XVII wieku (1671-1676) w miejsce nieistniejącego już zameczku Tęczyńskich. Budowla wzniesiona została w stylu barokowym, na planie prostokąta, z czterema alkierzami w narożach i mogła spełniać funkcje obronne. Do dziś pozostało z niego przyziemie od strony Łachy i sień na parterze za wejściem głównym. Po spaleniu pałacu przez Szwedów w 1706 r. Czartoryscy wznieśli na jego resztkach (w latach 1731-36) pałac w stylu rokokowym wg projektu J.Z. Deybla (budowniczy F. Mayer). Z okresu tego przetrwała do dziś dekoracja II piętra na bocznych ryzalitach od strony Łachy i trzy środkowe arkady przy wejściu głównym z charakterystycznymi rzeźbami. Zachowane zostały oficyny (w skrzydłach bocznych środkowa część wysunięta w stronę dziedzińca). Kolejna przebudowa pałacu w końcu XVIII wieku (budowniczy J. Hempel) według projektu Ch.P. Aignera nadała mu charakter klasycystyczny. Późniejsi architekci zaznaczyli zasięg tego pałacu balustradowymi attykami nad pięcioma oknami I piętra i trzema środkowymi II piętra. W latach 1840-43 J. Górecki przebudował pałac nadając mu charakter pseudoklasycystyczny. Część główną połączył z oficynami nadając mu kształt, który przetrwał do dziś. Do ciekawszych rozwiązań tego architekta należy w bibliotece kwadratowa sala kolumnowa z 12 kolumnami toskańskimi, usytuowanymi koliście na środku. Nad nią, w prawym narożu I piętra, usytuowana jest sala balowa w stylu Ludwika Filipa. Po pożarze w 1858 roku środkowej części pałacu J. Ankiewicz wybudował salę gotycką jako kaplicę katolicką, nadał sali kamiennej nowy wystrój sztukateryjny, a na drugim piętrze wybudował kaplicę prawosławną (obecnie sala rycerska). Zaprojektował również, w miejsce spalonej, klatkę schodową z lanego żelaza, była ona techniczną sensacją w II połowie XIX wieku.


Pałac Marynki w Puławach


Pałacyk Marynki usytuowany jest w południowej części zespołu pałacowo-parkowego, zbudowany został według projektu Ch. Aignera w latach 1791-96 dla córki Czartoryskich Marii Wirtemberskiej. Jest to budowla w stylu klasycystycznym, z korynckim portykiem wgłębnym i attyką kryjącą dach. Na fryzie portyku widnieje napis, chyba najlepiej świadczący o przywiązaniu Marii do puławskiej siedziby: "Iste terrarum mihi praeter omnes angulus ridet" ("Ten zakątek świata śmieje się do mnie najbardziej ze wszystkich" - Horacy). We wnętrzu znajduje się ciekawy, okrągły salon ( od strony Łachy widzimy jego ryzalit ) z dekoracją sztukateryjną F. Baumana, dawniej był on nakryty kopułą. W XIX wieku salon został nakryty płaskim stropem ponad sztukatorskim belkowaniem. W dwudziestoleciu międzywojennym zostały zlikwidowane attyki w elewacjach bocznych i ogrodowej. Przed wejściem do salonu znajdują się dwa lwy z czarnego marmuru, pierwotnie zdobiły one wejście do oranżerii przypałacowej. Obecnie w Pałacyku mieści się Oddział Pszczelnictwa skierniewickiego Instytutu Ogrodnictwa i Kwiaciarstwa.

 

Domek Grecki (oranżeria) w Puławach

Za Głęboką Drogą w latach 1778-91 powstał (zbudowany w/g projektu Aignera) Domek Grecki, który stanowił wspaniałe miejsce zarówno wypoczynku, jak i doświadczeń florystycznych księżnej Izabeli. Został zaprojektowany jako grecka świątynia, z przodu znajdował się dorycki portyk z czterema kolumnami, za nim zaś półokrągła sala, za którą mieściła się wspaniała oranżeria. Po zniszczeniu oranżerii, do zachowanego portyku, w roku 1966 dobudowano gmach Biblioteki Miejskiej, według bardzo udanego projektu architekta W. Podlewskiego.

 

Brama Rzymska w Puławach

Zbudowana przed 1829 rokiem na wzór Łuku Triumfalnego Tytusa w Rzymie. Zaprojektowana i zbudowana została w formie antycznej ruiny. Można nią wejść do Parku od strony Głębokiej Drogi (Ulicy Głębokiej).

 

Sarkofag


Jest dziełem rzeźbiarza Maksymiliana Laboureur, stworzonym na zamówienie księcia Adama Jerzego Czartoryskiego (w okresie pełnienia przez niego funkcji ambasadora rosyjskiego na dworze króla Sardynii). Wykonany z białego marmuru z Carrary, na wzór odsłoniętego w 1782 roku sarkofagu Lucjusa Corneliusa Scypiona. Został przesłany do Puław w 1799 roku, poświęcony zaś jest pamięci księcia Augusta Czartoryskiego i Zofii z Sieniawskich Czartoryskiej. W 1831 roku przeniesiony do Podzamcza Zamojskich, na swoje miejsce wrócił w 1947 roku.

 

Domek Gotycki w Puławach

W otwartym w 1809 roku (przebudowanym z pawilonu ogrodowego, według projektu Ch. P. Aignera) Domu Gotyckim, Izabela księżna Czartoryska zgromadziła zarówno pamiątki narodowe, jak i zagraniczne. Ścianom Domku Gotyckiego przypadła w udziale funkcja szczególna, gdyż w nie właśnie zostało wmurowanych mnóstwo pamiątek z różnych stron Polski i świata. Było to jedno z pierwszych w świecie lapidariów (lapidarium - muzealny zbiór kamieni, kamiennych posągów, nagrobków, fragmentów budowli itp. - Wł. Kopaliński) a znajdowały się tam m. in.: drzwi żelazne z zamku Ossolińskich, kawał muru z Zamku w Lublinie, słupki marmurowe z grobu Kazimierza Wielkiego, szafka z kamienia z żelaznymi drzwiczkami - podarunek Jana Długosza dla kościoła w Olechowie, zamek do bramy z zamku w Ecouen, kamień dla Stefana Batorego, kamień dla Bolesława Krzywoustego, waza marmurowa z grobu Jana Tarnowskiego, cegły z zamku Jana Zamojskiego, alabastrowa głowa Odrowąża z grobu w Sandomierzu, wykute z kamienia Orzeł Polski i herb litewski Pogoń, metalowy nagrobek Żółkiewskiego, cegły z zamku krzyżackiego w Marienburgu, kawałek drewna z kościółka ufundowanego przez Mieczysława i Dąbrówkę w 965 roku w okolicach Św. Krzyża w Sandomierskiem, kawałki drewna z zamku w Koburgu, kamień z domu Wierzynka w Krakowie, kawał z kamienia ciosowego z pałacu Barbary Radziwiłłówny w Wilnie, cegła z domu Jana Kochanowskiego, nagrobek ojca Jana Kochanowskiego, koń z białego marmuru z nieznanego grobu od Franciszkanów z Krakowa, kawałek marmuru z grobu Bolesława Krzywoustego w Płocku, kule z działa szwedzkiego znalezione w Zamościu, kamień z grobu Dąbrówki w Gnieźnie, cegła z kościoła Św. Kazimierza w Wilnie, kamień z zamku w Brukseli, cegła z kaplicy Św. Hulfa zbudowanej przez Karola Wielkiego i wiele, wiele innych cennych i ciekawych fragmentów rzeźb, budowli i elementów budowlanych. Trudno wyliczyć wszystkie eksponaty jakie znajdowały się w ścianach. Wewnątrz zaś Domku umieściła księżna Izabela nie mniej cenne rzeczy, cenne nawet na skalę światową. Do najcenniejszych należały: "Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci, "Ucieczka do Egiptu" L. Giordana, "Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem" Rembrandta oraz "Portret młodzieńca" Rafaela. Do zbiorów należały równie cenne "Psałterz Puławski" z XV wieku, "Pontyfikat" Erazma Ciołka, rękopis "Roman de la Rose" z XIII wieku. Można tu było znaleźć także kolekcję obrazów sławnych ludzi, wykonaną przez W. Leserowicza a zamówioną osobiście przez króla Stanisława Augusta. Umieściła tu również Izabela ogromną ilość rycin, rysunków, planów i map dawnej Polski, fragmenty archiwów domowych po Sieniawskich, Poniatowskich, Czartoryskich, Zamojskich, Komisji Edukacji Narodowej, rękopisy I. Krasickiego, S. Trembeckiego, F. Karpińskiego, poemat o Puławach napisany przez J. U. Niemcewicza oraz rękopis romansu "Malwina i Ludomir" pióra Marii z Czartoryskich Wirtemberskiej. Wnętrza Domku ozdabiały przedmioty i meble o dużej wartości artystycznej i historycznej. Po wszystkich zawieruchach narodowościowych i wojnach, w 1949 roku otwarto (ponownie) w Domku Gotyckim i Świątyni Sybilli muzeum, pod nazwą Muzeum Regionalnego PTTK.

 

Świątynia Sybilli w Puławach

Świątynia Sybilli (nazywana dawniej Świątynią Pamięci) usytuowana jest na skraju stromej skarpy nad starorzeczem Wisły - Łachą. Powstała z myślą o gromadzeniu pamiątek narodowych, które w latach zniewolenia kraju miały pobudzać uczucia patriotyczne i miały dawać nadzieję na lepszą przyszłość Polski. Z tego też względu księżna Izabela kazała nad wejściem umieścić napis: "Przeszłość - Przyszłości". Świątynia Sybilli zbudowana została w latach 1798-1801, na wzór starożytnej Świątyni Westy w Tivoli pod Rzymem, według projektu Aignera. Zbiory tu zgromadzone stały się zalążkiem pierwszego na ziemiach Polski (i jednego z pierwszych w świecie) muzeum. W zbiorach swoich Izabela gromadziła zarówno falsyfikaty i rzekome pamiątki historyczne, jak i rzeczy naprawdę oryginalne i cenne. Świątynia ta ma kształt rotundy otoczonej wokół przez korynckie kolumny. Składa się z dwóch okrągłych sal, umieszczonych jedna nad drugą. Do sali górnej prowadzą reprezentacyjne schody, których strzegą umieszczone po obu stronach kamienne Lwy-Sfinksy (dar cara Aleksandra I). Na wprost wejścia do sali głównej znajdowała się zasłonięta kotarą nisza, w której umieszczone były szczególnie cenne przedmioty, między innymi miecze ofiarowane królowi Jagielle i księciu Witoldowi przez wielkiego mistrza przed bitwą pod Grunwaldem, szable Jana III Sobieskiego i Stefana Batorego, laski marszałkowskie, chorągwie i sztandary wojskowe i wiele innych, cennych pamiątek. Przed niszą ustawiony był postument, na którym stała hebanowa szkatuła z napisem ułożonym z brylantów: "Pamiątki polskie zebrała Izabela z Flemmingów Czartoryska w roku 1800". W szkatule tej umieszczone były liczne klejnoty królewskie oraz klejnoty znanych rodów magnackich. Wokół ścian ustawione były szafy z licznymi pamiątkami, na których stały miniaturowe sarkofagi ze szczątkami królów, wodzów, uczonych i pisarzy. Salę dolną oświetlało tylko jedno okno i wąskie otwory (przypominające strzelnice) oraz jedna lampa zawieszona u sufitu. Poświęcona ona była, przede wszystkim, pamięci księcia Józefa Poniatowskiego. Na środku sali znajdował się marmurowy obelisk, na którym umieszczono szablę tego bohatera narodowego i patriotyczne napisy, a przede wszystkim napis: "Książęciu Józefowi Poniatowskiemu. Dowodził Polakom, zginął za Ojczyznę. Poległ 19 października 1813". Był tu również napis: "Hic meruit tumulum medio sibi tollere Templo - Ten zasłużył, by Mu wznieść grobowiec w środku świątyni", obelisk był zwieńczony brązowym orłem z czasów Księstwa Warszawskiego. Znajdowały się w tej sali również, pisane na zamówienie, życiorysy królów i mężów stanu zasłużonych dla kraju oraz umieszczone na filarach symboliczne tarcze wielkich wodzów polskich.

 

Groty w Puławach

Groty umieszczone są we wnętrzu skarpy pałacowej, powstały one w XVIII w., po części z wybierania materiału do budowy pałacu. Urządzone i zagospodarowane przez Księżnę Izabelę Czartoryską, prawdopodobnie w 1817 r. Składa się na nie około 140 metrów bieżących chodnika i komór o różnym stopniu nachylenia podłoża, wysokości i szerokości. Największa z komór, w której urządzona jest kaplica, ma ponad 6 metrów wysokości, chodniki mają szerokość od 1,2 do 3,2 metra a wysokość od 1,8 do 2,6 metra. Za czasów księżnej Izabeli mieszkał tutaj (podobno) pustelnik, zatrudniony przez nią w celu uatrakcyjnienia pobytu w posiadłości gościom, którzy odwiedzali park puławski. We wnętrzu grot znajduje się kaplica z ołtarzem, na którym widnieje napis "O BOŻE W TOBIE NADZIEJA".
Groty, odrestaurowane i zabezpieczone, stanowią dużą atrakcję turystyczną. Zwiedza się je z latarkami, które turysta otrzymuje przy wejściu. Groty można zwiedzać od 15.04 do 30.10 codziennie w godz. 9.30 do 17.00.

 

Domek Chiński (Altana) w Puławach

Znajduje się on w Dolnym Parku (poniżej skarpy, nad samą Łachą) zbudowany został jeszcze za czasów Zofii Marii z Sieniawskich (około połowy XVIII wieku, według projektu Franciszka A. Mokein), przyjmowano tam gości i pijano w nim herbatę. Znajdowała się tu rzeźba "Tankred i Klorynda, która wcześniej stała w prześwicie widokowym z Pałacu na Kępę, a obecnie umieszczona jest obok Domku Gotyckiego."

 

Domek Aleksandryjski w Puławach



Zwany także Domkiem Żółtym, usytuowany jest z prawej strony Pałacu Czartoryskich (na terenie Małego Parku), jest to niewielki pawilon z doryckim cztero-kolumnowym portykiem, miał w nim (podobno) nocować car Aleksander I (ale spał zawsze w Pałacu), podczas swoich wizyt w Puławach (1805, 1814, 1817). Powstał on na początku XIX wieku.

 

Kaplica pałacowa w Puławach (kościół "Na Górce")



Na północno-zachodnim końcu pałacowego wzgórza w 1803 roku wzniesiono, według projektu Ch. P. Aignera, klasycystyczny kościół pod wezwaniem Wniebowziętej Bogarodzicy (obecnie pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny), wzorowany na Panteonie rzymskim. Portyk ozdobiony jest ośmioma korynckimi kolumnami (sześć frontalnie i dwie, za skrajnymi, z tyłu), całość przykrywa kopuła z dużym świetlikiem pośrodku oraz malowanymi kasetonami. Nad portykiem umieszczono napis: "W Niebo wziętej Boga Rodzicy", a nad wejściem dedykację: "Pomny na wiarę i cnoty ukochanej Matki swojej Maryi z Sieniawskich Księżny Czartoryskiej W. R. Adam Kazimierz poświęca" umieszczoną tu na polecenie A. K. Czartoryskiego. Wewnątrz, dookoła, biegnie balkon wsparty na dwunastu kolumnach jońskich. Znajduje się tu marmurowa ambona oraz sztukaterie F. Baumana. Znajdziemy tu również, przeniesione z kaplicy w pałacu ołtarz, konfesjonały i ławki. Jest tu też, podarowana przez Łucję z Giedroyciów Rautenstrauchową, kopia "Madonny" Rafaela. Kościół od 1919 roku jest siedzibą parafii.

 

Most Prezydenta Ignacego Mościckiego w Puławach



Charakterystyka techniczna konstrukcji niosącej mostu: całkowita długość mostu 483 metrów,ilość przęseł 7 sztuk, w tym przęsła kratownicowe 5 sztuk o długości 85 m, 88 m, 110 m, 88 m oraz 85 m. Jest to kratownica typu "W" z dodatkowymi prętami pionowymi. Układ statyczny tej części mostu stanowi belka ciągła z przegubami typu "GERBERA", którą tworzą: 3 przęsła zawieszone, każde o długości po 60 m i 2 przęsła wspornikowe o rozpiętości podporowej po 88 m i obustronnymi wspornikami o długości po 25 m, dwa przęsła blachownicowe o rozpiętości po 12 m każde. Szerokość całkowita mostu 11.1 m, w tym jezdnia o szerokości 5.4 m, obustronne chodniki po 1.5 m każdy. Całkowita masa stalowej konstrukcji mostu wynosi 2.700 ton. Stalowa konstrukcja niosąca mostu posiada wszystkie połączenia, zarówno warsztatowe, jak i montażowe, nitowane. Szacuje się, że w całym obiekcie jest około 700 tysięcy sztuk nitów o średnicach od 12 do 24 mm. Część z nich została wymieniona na śruby sprężające w trakcie wykonywania remontu mostu zakończonego w 1996 roku. Roboty przy budowie mostu rozpoczęto w 1931 roku. Konstrukcję stalową mostu wykonała Huta Królewska w Chorzowie oraz Towarzystwo "K. Rudzki i S-ka" w Mińsku Mazowieckim i "Zjednoczone Fabryki L. Zieleniewski i Fitzner - Gamper" w Krakowie. Montaż mostu wykonała w 1932 roku Huta Królewska pod kierownictwem Wacława Wejrocha. Koszt budowy mostu wyniósł około 6.5 miliona złotych. Most oddano do użytku 20 października 1934 roku, nadając mu imię prezydenta Ignacego Mościckiego, eksploatowany był do września 1939 roku. Po rozpoczęciu działań wojennych w nocy z 10 na 11 września 1939 roku uszkodzona została strefa podparcia przęsła zawieszonego nad pierwszym filarem od strony Puław. Wojska niemieckie po wkroczeniu do miasta dokonały prowizorycznej naprawy uszkodzonego przęsła mostu, oddając go do ruchu jeszcze we wrześniu 1939 roku, po przejściu frontu Niemcy podnieśli uszkodzone przęsło.W stanie pełnej sprawności technicznej i eksploatacyjnej most przetrwał do lipca 1944 roku. W dniu 25 lipca 1944 roku około godz. 20.00, wycofujące się wojska niemieckie zniszczyły most, wysadzając ładunkami wybuchowymi górne części filarów nurtowych i niszcząc przęsła wspornikowe w środku ich rozpiętości. Dla potrzeb ruchu wybudowany został drewniany most tymczasowy, zlokalizowany kilkadziesiąt metrów w górę rzeki od mostu stalowego. Do odbudowy mostu przystąpiono w 1946 roku, ostatecznie most został przywrócony do użytku w dniu 29 czerwca 1949 roku. Jest to konstrukcja unikalna na skalę europejską.

 

 

Kościół św. Józefa Oblubieńca

 

Parafia Świętego Józefa Oblubieńca w Puławach - parafia rzymskokatolicka, podporządkowana Archidiecezji lubelskiej i Dekanatowi Puławy. Została erygowana 12 sierpnia 1676 przez biskupa Andrzeja Trzebickiego, w samodzielnej wtedy miejscowości Włostowice. Mieści się przy ulicy Włostowickiej. W połowie XVII w. przy drewnianej kaplicy wymurowano kaplicę pw. św. Józefa, która została zniszczona w czasie wojen szwedzkich. Obecny Kościół parafialny został wybudowany w latach 1725-1728 według projektu architekta Franciszka Magiera, z fundacji Elżbiety Sieniawskiej.



W XV w. istniała we Włostowicach drewniana kaplica, w której proboszcz z Jaroszyna odprawiał nabożeństwa w niedziele i święta. W latach 1470-1531 powstała tu filia parafii jaroszyńskiej, z czasem zamieniona na samodzielną jednostkę duszpasterską. Parafię uposażył Łukasz Opaliński, z czasem parafia rozwinęła się dzięki Lubomirskim i Czartoryskim. Od początku XVII w. spotykamy wzmianki o szkole parafialnej, kierowanej przez rektora, który był zarazem kantorem w kościele. Od początku XIX w. proboszczowie włostowiccy byli kuratorami kaplicy Czartoryskich w Puławach. Do Włostowic jako parafii do 1919 r. należały całe Puławy. Mieściły się tutaj też różnego rodzaju bractwa i cechy: różańca świętego, cech rolników, flisów. W okresie przynależności do Diecezji krakowskiej parafia należała do Archidiakonatu lubelskiego, Dekanat kazimierski, później chodelski, nowoaleksandryjski i obecnie puławski. Archiwum przechowuje między innymi księgi metrykalne od 1640 r.



W 1751 r. w kościele wybudowano nowe, drewniane sklepienie, w 1801 r. został odnowiony przez Czartoryskich - położono nową polichromię, w 1929 r. poddano gruntownej renowacji dach. W 1961 r. ksiądz Staszkiewicz przeprowadził remont kapitalny z zabezpieczeniem popękanych ścian i filarów oraz sklepienia. W 1975 r. kościół odnowiono z zewnątrz i od wewnątrz, remont został powtórzony w latach 1986-89.



Kościół jest murowany z kamienia i cegły, 1-nawowy, w stylu barokowym, zakrystia mieści się przy prezbiterium, nad nawą wieżyczka na sygnaturkę, wnętrze posiada wyposażenie z końca XVIII w., tzn. z czasów Czartoryskich. W ołtarzu głównym umiejscowiono obraz Św. Rodziny, autorstwa Kazimierza Wojniakowskiego, ucznia Bacciarellego. Dalej dwa ołtarze boczne przy tęczy: po prawej - MB Karmiącej, po lewej - P. Jezusa niosącego krzyż. W nawie 2 ołtarze z obrazem św. Barbary i św. Teresy ( mal. K. Wojniakowski, do postaci świętych pozowały księżniczki Zofia i Maria Czartoryskie). Na chórze muzycznym organy z 1943 r. wykonane przez Kamińskiego z Warszawy ( remont kapitalny i konserwację przeszły w 1998 r.). Na ścianach kościoła umieszczone są pamiątkowe tablice i epitafia z XVIII - XIX w. Do 1721 r. kościół posiadał dzwonnicę drewnianą, murowaną wybudowano w 1728 r. Dwa dzwony zostały sprowadzone po II wojnie światowej.

 

 

Cmentarz Włostowicki

Cmentarz włostowicki należy do najstarszych nekropolii rzymsko-katolickich w Polsce. Założono go w 1801 r. Zmarłych chowano przy ówczesnej kaplicy już od 1601 roku. Dla porównania: Cmentarz Powązkowski w Warszawie został założony w 1790 roku, Cmentarz Rakowicki w Krakowie w 1802/3, cmentarz przy ulicy Lipowej w Lublinie w 1809 r. Cmentarz Włostowicki od 1986 r. zaliczany jest do obiektów zabytkowych, zajmuje powierzchnię około 1,9 ha. Wizytujący parafię w 1801 r. biskup Wojciech Skarszewski zalecił, zgodnie z obowiązującym prawem państwowym, urządzenie cmentarza poza wsią. Umożliwił to ówczesny właściciel tych terenów, Książę Adam Kazimierz Czartoryski. Przeznaczył on na ten cel 3 morgi ziemi (około 1,5 ha.) między Puławami, a Włostowicami. W 1801 r. ówczesny proboszcz ks. Marcin Ostrowski poświęcił teren. Istniał już wtedy, poza osadą, stary cmentarz augsbursko - ewangelicki dla grzebania innowierców. Świadczy o tym napis umieszczony na najstarszym nagrobku: " Ferdynandowi Goguelowi, najlepszemu mężowi, walecznemu żołnierzowi, wierny przyjaciel - Adam Książę Czartoryski opłakujący w 1797 r." Część augsbursko - ewangelicka znajdowała się od strony południowej cmentarza rzymsko - katolickiego, a od strony północnej chowano prawosławnych, gdzie była kaplica i osobne wejście. Teren cmentarza był kilkakrotnie powiększany. Na cmentarzu włostowickim spoczywają m.in: Franciszek Gniewkowski - "pierwszy tłumacz pamiątek zebranych w Sybilli", Jan Marcin Poltz - lekarz króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, nauczyciele Instytutu Wychowania Panien (1842 - 1862), Instytutu Politechnicznego i Rolniczo-Leśnego (1862- 1869), Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa (1869 - 1915), austriaccy i niemieccy żołnierze polegli w latach 1914 - 1915, żołnierze polscy z 1939 r., mieszkańcy Parchatki zamordowani przez hitlerowców w 1942 r., żołnierze - powstańcy polegli podczas walk w Puławach w 1831 r. i uczestnicy powstania w 1863 r., pracownicy puławskich instytutów naukowych, Krzysztof Zygmunt Gutschmidt - generał Dywizji Wojska Saskiego, przybyły z królem Westfalii Hieronimem Bonaparte ( 1812 r.), Antoni Amborski - w latach 1824 - 1864 nauczyciel Szkoły we Włostowicach, założonej przez Izabelę Czartoryską,. Od 1988 r. członkowie Puławskiego Towarzystwa Tradycji Narodowych przy wsparciu Księdza Proboszcza parafii św. Józefa, Urzędu Miasta i mieszkańców prowadzą systematycznie prace porządkowe i konserwatorskie. W 70. rocznicę odzyskania niepodległości postawiono pomnik - mauzoleum, poświęcony " Poległym i Pomordowanym za Wiarę i Ojczyznę na Kresach Wschodnich" . Składana jest tu ziemia z miejsc uświęconych krwią Polaków.